Door: Arlette van der Meulen-van Cleeff, founder van De SportMaatschappij

‘We winnen veel met sport’, een veelgebruikte belofte door NOC*NSF om ons Nederlandse topsportklimaat kracht bij te zetten. Als sportkoepel plaatst NOC*NSF sport in een maatschappelijke context. 'Het levert Nederland veel op. Sport geeft een positieve invloed op economie, innovatie, gezondheid, sociale cohesie, nationale trots, opvoeding, normen en waarden'. Als dit allemaal waar is kunnen we inderdaad concluderen dat we veel met sport winnen.

De vraag die ik mezelf hardop stel is of onze topsporters dit gevoel ook hebben wanneer zij aan het einde van hun sportcarrière tegen een maatschappelijke achterstand aanlopen? Wanneer sporters geen idee hebben wie ze eigenlijk nog meer zijn, waar ze moeten beginnen en wat de sport hén eigenlijk opgeleverd heeft. Tijd om hierbij stil te staan gunt de sporter zichzelf vaak niet, want de beëindigde carrière heeft weinig of zelfs een restschuld opgeleverd. Snel de maatschappij in op zoek naar een baan.

Helaas zijn wij niet zo goed in het op waarde schatten van wat hen als topsporter eigenlijk zo uniek maakt, wat zij de samenleving juist ook in het leven na de sport te bieden hebben. Nee, als reactie op de vele sollicitaties volgt meestal het bericht dat ze niet in aanmerking komen voor de functie. Te weinig werkervaring of het ontbreken van een passende opleiding. Dan maar concessies doen, met een troosteloos gevolg. Van eigenschappen als passie en ambitie blijft weinig over als je geen idee hebt waarom je iedere dag weer achter dat bureau plaatsneemt. Als je energie ‘s ochtends bij het betreden van je werkplek al uit het lichaam gestroomd is, als je geconfronteerd wordt met een doelloosheid die je tijdens de sport nooit gekend hebt.

Een top tien ambitie start met een brede piramide talentvolle sporters. Nederland kent 6000 talenten onder de 18 die alles in het teken stellen van dat hoge doel. Dat ene podium, die ene medaille of dat volle stadion tijdens een finale. Slechts drie tot vijf procent haalt daadwerkelijk de top. Verhuizen omdat de bond dat verlangt, stoppen met een opleiding of werk omdat een coach volledige focus eist. Leven in die bubbel omdat dat de kansen op het podium vergroot. De consequentie is dat sporters aansluiting met de maatschappij verliezen door zich alleen als sporter te ontwikkelen en niet daarnaast als mens.

Achteraf werkte dat voor een aantal geprezen toppers, die met gouden medailles de laatste vlucht uit Rio mocht nemen. Maar wat heeft topsport die 'overige' 95 procent opgeleverd die het gewenste gouden einddoel nooit gehaald heeft? Of de sporters die door hun eigen lat te hoog te leggen overtraind thuis kwamen te zitten toen er echt om de prijzen gestreden ging worden? Degenen die door de begeleiding keihard aan de kant gezet zijn, maar daar nooit een waardige uitleg bij kregen? Die met zoveel afwijzing te maken hebben gehad dat hen dit belemmert om de volgende stap te kunnen zetten? De sporters die teleurgesteld in hun eigen lichaam geblesseerd het toneel moesten verlaten, maar nog steeds een brandende ambitie hebben waar geen plek meer voor is? Hoe gaan zij de kracht weer uit zichzelf halen, om in het leven na de sport met trots terug te kijken op wat die sport hen wel gebracht heeft en gaan inzien waar hun toegevoegde waarde ligt ten opzichte van hun leeftijdsgenoten. Want zij zijn al die jaren wel al van start gegaan met hun maatschappelijke carrière.

Met Stichting De SportMaatschappij zetten we ons sinds 2 jaar in voor een sterkere maatschappelijke positie van onze Nederlandse topsporters. En de tientallen sporters die we tot nu toe begeleid hebben, hadden dit keihard nodig. Niet omdat ze een zwakke schakel zijn. Nee, omdat zij het gevoel hadden dat er zoveel méér in hen zat dan eruit kwam. Door juist dat vuur dat ze gekend hebben weer aan te wakkeren in zichzelf en bij elkaar. Om even de tijd te nemen om stil te mogen staan, terug te kijken en weer de volgende stap te kunnen zetten. En zo op een nieuwe plek in de maatschappij een rolmodel te kunnen zijn in een werkomgeving, voor specifieke doelgroepen of richting de jonge generatie topsporters.

Als onze Nederlandse topsporters daadwerkelijk bijdragen aan een gezond Nederland, economische groei, innovatie en internationaal aanzien. Als ze zorgen voor verbroedering, hoe kan het dan zijn dat we zo slecht voor hén zorgen? Hoe zou het zijn als we onze verantwoordelijkheid nemen voor íedere topsporter, die alles in het teken stelt van een prestatie waar Nederland trots op kan zijn.

En daarom deze oproep namens ál onze topsporters. Omdat wij de noodzaak bij ze ervaren om te ontdekken wie ze nog meer zijn, via een ontwikkeltraject dat ze zelf niet kunnen betalen. Een traject dat heel belangrijk is om een beter beeld te krijgen bij het vinden van een zinvolle invulling van hun leven (naast of) na de sport, om ook daarin het beste uit zichzelf te halen. En daarmee óók uit jouw collega’s, want als onze toppers de ruimte krijgen voor hun persoonlijke ontwikkeling zijn zij de ideale werknemers die ook op hun werk de lat steeds hoger leggen! 

Laten we als samenleving ervoor zorgen dat niet iedereen behálve de sporter de uiteindelijke winnaar blijkt te zijn. De afgelopen 2 jaar hebben we met tientallen instanties (NOC*NSF, bonden, ministeries van VWS en OCW, bedrijven, sponsoren, sporters) gesproken. Toch blijft anno 2017 een adequate aanpak van dit maatschappelijke probleem achterwege. Daarom is het zo waardevol dat een aantal bedrijven hun verantwoordelijkheid al neemt, maar dit is nog lang niet voldoende. Bied jij óók een sporter de kans omdat je ook zo kunt genieten van de blinkende zijde van de medaille? Zet je deuren open voor de sport, haal de topsport in huis, en gun de sporter via een scholarship een persoonlijk ontwikkeltraject. Zo blijkt íedere topsportcarrière waardevol te zijn voor Nederland, en tellen niet alleen de medailles.

Stichting De SportMaatschappij zet zich in voor maatschappelijk sterkere topsporters, zodat de samenleving, bedrijven, én de sporter zelf méér van een sportcarrière gaan profiteren. De SportMaatschappij is een initiatief van oud-topsporters voor topsporters.

Benieuwd wat jij kunt doen? Bekijk hier wat het de sporter én jou oplevert!